Nieuwe hoorondersteuning en een onverwachte ontdekking
Soms duizelt het me van alle nieuwe ontwikkelingen op het gebied van horen. Net wanneer ik denk dat ik mijn hoorapparatuur aardig onder de knie heb, dient zich alweer iets nieuws aan.
De laatste tijd hoor ik steeds vaker één woord: Auracast.
Als Hoorcoach en ervaringsdeskundige ben ik natuurlijk nieuwsgierig. Wat betekent deze nieuwe techniek voor mensen met gehoorverlies? Kunnen we straks makkelijker een voorstelling volgen, muziek beleven of omroepberichten verstaan? En vooral: hoe werkt dat dan?
De afgelopen periode kregen we volop gelegenheid om dat samen met anderen te ontdekken.
Auracast: meer dan een nieuwe ringleiding
Auracast wordt wel de nieuwe ringleiding genoemd. Maar eigenlijk kan deze techniek veel meer.
Bij een ringleiding wordt geluid via een magnetisch veld naar een hoortoestel met luisterspoel gestuurd. Auracast werkt anders: geluid wordt draadloos uitgezonden via Bluetooth. Meerdere mensen kunnen tegelijkertijd dezelfde uitzending ontvangen, bijvoorbeeld met geschikte hoortoestellen, cochleaire implantaten, koptelefoons of oortjes.
Er zijn inmiddels hoortoestellen, cochleaire implantaten en BAHA-systemen die Auracast ondersteunen. En dat worden er steeds meer. Vraag je audicien of audioloog naar de mogelijkheden of bekijk het overzicht van geschikte producten op de website van Bluetooth: https://www.bluetooth.com/auracast/find-a-product/
En dat biedt mogelijkheden! Denk aan theaters en concertzalen, maar ook aan luchthavens, stations, collegezalen, vergaderruimtes en rondleidingen. Het gebruik van Auracast in openbare ruimtes wordt langzamerhand steeds vaker mogelijk.
Auracast kan bovendien stereo doorgeven en biedt een groter frequentiebereik dan de traditionele ringleiding. Dat klinkt veelbelovend. Maar hoe werkt het in de praktijk?
Zelf luisteren en vergelijken
Tijdens ons Hoorcafé op 25 september stond Auracast centraal. Gerard van der Ploeg, arbeidsdeskundige en ervaringsdeskundige met een bijzondere belangstelling voor muziek, nam ons mee in de ontwikkeling van hoorondersteuning door de jaren heen.
Finn Dubbelboer, experimenteel audioloog en ontwikkelaar van Audiowonder, vertelde over de toekomst van hoorondersteuning.
Maar we wilden vooral zelf ervaren. Met muziek van de Beatles en Händel konden
deelnemers verschillende manieren van luisteren vergelijken: onder andere met Auracast-apparatuur van Auri en met Audiowonder, waarmee je via een koptelefoon kunt luisteren met de persoonlijke instellingen van je eigen hoortoestellen.
En dan komen ook de vragen. Hoe maak je verbinding? Welke apparatuur heb je nodig? Wat doe je als het niet meteen lukt? We merkten dat veel mensen hun eigen hoorapparatuur en de bijbehorende app nog onvoldoende kennen. Daar ligt nog werk, zowel voor gebruikers zelf als voor audiciens en audiologen.
En toen ontdekte ik iets heel anders
Zelf heb ik Auracast tijdens deze bijeenkomsten niet kunnen uitproberen. Ik had het druk met mijn andere rollen in de organisatie. Bovendien kan mijn CI niet rechtstreeks verbinding maken met Auracast; daarvoor heb ik extra apparatuur nodig. Bij een eerdere gelegenheid heb ik Auracast wel eens geprobeerd en dat klonk prima. Maar dankzij Finn en Gerard deed ik een andere, verrassende ontdekking.
Tot nu toe beoordeelde ik muziek vooral als goed of slecht geluid. Klonk het prettig? Kon ik de instrumenten onderscheiden? Meer stond ik er eigenlijk niet bij stil.
Finn daagde me uit om heel bewust te luisteren naar While My Guitar Gently Weeps van de Beatles. Ik ging streamen en luisterde op drie manieren: alleen met mijn cochleair implantaat, alleen met mijn hoortoestel en daarna met beide tegelijk.
En zowaar! Ik hoorde de gitaar duidelijker aan de ene kant, terwijl aan de andere kant de zang en andere instrumenten meer naar voren kwamen. Met beide oren samen kreeg de muziek een andere ruimtelijke beleving.
Natuurlijk wist ik wat mono en stereo betekenen. Maar wat dat sinds ik met mijn hoorapparatuur luister voor míjn muziekbeleving betekende, had ik nooit zo bewust ontdekt. Toen viel het kwartje: muziek die ik als ‘goed geluid’ ervaarde, had vaak juist die ruimtelijkheid.
Wat een ontdekking! En hoeveel andere mensen met gehoorverlies zouden zich hiervan eigenlijk bewust zijn? We besteden veel aandacht aan beter verstaan, maar hoe vaak nemen we de tijd om te ontdekken wat onze hoorapparatuur met muziek kan doen?
Voor mij was dit een eyeopener. En daar had ik niet eens Auracast voor nodig!
Een Audiodesk bij het concert
Mijn eigen ontdekking maakte me opnieuw duidelijk hoeveel mogelijkheden onze hoorapparatuur heeft waarvan we ons niet altijd bewust zijn. Dat zagen we op 11 oktober ook tijdens de derde editie van Jij HOORT in het theater in Amersfoort.
Met Stichting onbeperkt horen ontwikkelden we speciaal voor het concert de Audiodesk.
Een team van zes mensen en deskundigen van fabrikanten en leveranciers hielp bezoekers bij het kiezen en gebruiken van passende hoorondersteuning.
Veel bezoekers wisten niet precies welk merk of type hoortoestel of cochleair implantaat ze hadden. Ook waren hoorprogramma’s vaak onbekend en bleek het bedienen van de bijbehorende app lastig. Dat herken ik uit mijn werk als Hoorcoach.
We begonnen daarom met eenvoudige vragen: welke hoorapparatuur gebruik je, wat zijn de mogelijkheden en wat past op dit moment bij jou? Vervolgens hielpen we bezoekers de juiste verbinding te maken.
Gelukkig was er ook ruimte voor humor. Ik sprak een echtpaar aan en vroeg of ze bij de Audiodesk hadden gevonden wat ze zochten. Waarop de man droog antwoordde: ‘Ja hoor, mijn vrouw is al geholpen!’. We barstten alle drie in lachen uit. Heerlijk, zo’n onverwacht moment tussendoor.
Maar alle gekheid op een stokje: nieuwe techniek is prachtig, maar je moet wel weten hoe je die kunt gebruiken.
Zijn we er al klaar voor?
Auracast biedt veel mogelijkheden, maar we staan nog aan het begin. Niet alle hoortoestellen en cochleaire implantaten zijn geschikt en de techniek is nog lang niet overal beschikbaar. Soms heb je een aparte ontvanger nodig en soms moet je via een app of QR-code een uitzending selecteren.
Auracast heeft inmiddels ook een eigen herkenbaar logo. Je ziet het ook in de afbeelding van deze blog. Kom je het logo tegen op apparatuur of bij een locatie, dan is dat een aanwijzing dat Auracast daar wordt ondersteund. Vraag wel na welke voorziening beschikbaar is en hoe je die kunt gebruiken.
Dat vraagt voorbereiding, van de bezoeker én van de locatie die Auracast aanbiedt. Want wat heb je aan een prachtige voorziening als niemand weet hoe die werkt?
De vertrouwde ringleiding blijft voorlopig belangrijk, en tegelijkertijd biedt Auracast volop nieuwe mogelijkheden. Door in gesprek te gaan met leveranciers, theaters, audiciens en slechthorenden wil Stichting onbeperkt horen duidelijke informatie verzamelen en delen over het gebruik van Auracast in de praktijk.
Mijn tips
Sta je voor de aanschaf van nieuwe hoorapparatuur? Vraag bij je audicien of audioloog naar de mogelijkheden van Auracast. Kan je toestel rechtstreeks verbinding maken of heb je aanvullende apparatuur of een update nodig?
Ook bij een nieuwe televisie, smartphone of laptop kun je alvast naar Auracast informeren. Maar zo eenvoudig is dat nog niet, ontdekte ik zelf. Het aanbod is nog beperkt en uit de productinformatie blijkt lang niet altijd of een apparaat Auracast ondersteunt. Controleer daarom goed wat je koopt en vraag zo nodig om een demonstratie.
Kom je ergens waar Auracast wordt aangeboden? Informeer vooraf hoe je verbinding maakt en welke ondersteuning er is.
Durf te vragen. En vooral: durf te proberen!
De toekomst begint bij de gebruiker
Ik ben enthousiast over de mogelijkheden van Auracast. Niet omdat alle problemen met horen daarmee ineens zijn opgelost, maar omdat het nieuwe kansen biedt om mee te doen. Om een voorstelling te volgen. Muziek te beleven. Een gesprek beter te verstaan. Of straks misschien dat omroepbericht op het station rechtstreeks te horen.
Maar de belangrijkste les van de afgelopen weken? Toegankelijkheid begint niet bij de techniek, maar bij de mens die er gebruik van wil maken!
En daar blijf ik me graag voor inzetten.
Hartelijke groet,
Marja de Kinderen
Hoorcoach Slechthorend Amsterdam en adviseur Stichting onbeperkt horen
