Partners vertellen over leven met iemand met gehoorverlies, muziek en opnieuw verbinding vinden
Het is misschien een beetje vreemd dat ik juist nu een blog schrijf over partners. Mijn man Gust is er immers niet meer. Toch moest ik tijdens een bijeenkomst met partners van CI-dragers vaak aan hem denken.
Op 24 mei 2025 begeleidde ik tijdens de Musi-CI Inspiratiemiddag een gesprek met partners. Zij vertelden elkaar wat het gehoorverlies en het CI-traject van hun partner hadden betekend voor de muziek in huis.
Ik verwachtte verhalen over muziek. Maar ik hoorde eigenlijk verhalen over veel meer. Over aanpassen, miscommunicatie en dingen die langzaam uit het dagelijks leven verdwenen. Over het gemis van samen muziek luisteren of zingen. Maar ook over opnieuw proberen, nieuwe mogelijkheden ontdekken en samen weer plezier beleven aan muziek.
Een van de partners verwoordde het heel treffend:
‘Het werd stil in huis. Niet alleen het geluid, ook het contact.’
Die zin raakte me. Want ook bij ons thuis was het door mijn toenemende gehoorverlies steeds stiller geworden.
Van Morrison ging uit
Als ik uit mijn werk kwam, zat mijn man Gust soms heerlijk naar zijn favoriete Van Morrison te luisteren. Zodra ik binnenkwam, draaide hij de muziek zachter. Soms zette hij de cd zelfs helemaal uit. Hij wist dat praten over onze dag met muziek op de achtergrond voor mij te veel moeite kostte.
Pas achteraf realiseer ik me hoeveel hij zich ongemerkt aanpaste. Niet omdat ik dat vroeg, maar omdat hij wist wat ik nodig had.
Maar gelukkig bleef het daar niet bij.
Onze eigen muziekmomentjes
Nadat ik mijn CI had gekregen en ik muziek weer omarmde vonden Gust en ik onze eigen manier om samen van muziek te blijven genieten. Op Spotify maakte ik een playlist met nummers die we allebei kenden. Ik sloot mijn telefoon aan op de JBL SoundBlaster en dan gingen we rustig bij de houtkachel zitten. Een wijntje erbij en muziek aan.
We kozen om de beurt. Ik vroeg Gust: ‘Welk nummer zullen we luisteren?’ en noemde er een paar. Zo hopten we al luisterend van mijn muzieksmaak naar die van hem en weer terug.
Het werden echt ónze muziekmomentjes: samen bij de houtkachel, een wijntje erbij en genieten.
En ja, uiteindelijk ben ik zelfs met hem naar een concert van Van Morrison in Carré geweest. Dat was geweldig.
Tijdens de partnerbijeenkomst hoorde ik soortgelijke verhalen. Verhalen over dingen die verdwenen, maar ook over manieren om muziek opnieuw een plek te geven.
Om de privacy van de deelnemers te beschermen gebruik ik in deze blog andere voornamen. De verhalen zijn gebaseerd op ervaringen die tijdens de bijeenkomst zijn gedeeld.
Als de saxofoon zwijgt
Pieter speelde jarenlang baritonsaxofoon in een harmonieorkest. Toen het gehoor van zijn vrouw steeds verder achteruitging en zij uiteindelijk een CI kreeg, veranderde ook voor hem de muziek in huis. De radio ging steeds minder aan. Zijn saxofoon bleef uiteindelijk onaangeroerd. Hij miste het spelen, maar wilde zijn vrouw niet belasten. Zij bleef positief over haar CI, maar muziek bleef moeilijk.
Dat vond ik aangrijpend. Gehoorverlies raakt immers niet alleen degene die minder hoort. Ook een partner kan iets kwijtraken wat jarenlang vanzelfsprekend was.
Soms komt muziek voorzichtig terug
Gelukkig waren er ook andere verhalen.
Chris vertelde hoe zijn partner die piano speelde muziek weer voorzichtig begon te ontdekken. Soms wees hij haar op een muziekstuk dat zij vroeger zelf had gespeeld. Pas als hij haar daarop attent maakte, hoorde zij het bewust. Een digitale piano die rechtstreeks naar haar CI kon streamen bleek een belangrijke stap. Ze kon zichzelf ineens beter horen en zelfs haar zang veranderde. Dat kleine moment van herkenning betekende voor hen allebei veel.
Zelfs fluiten is niet meer vanzelfsprekend
Kees floot vroeger graag een melodietje als hij geconcentreerd bezig was. Toen zijn vrouw plotseling doof werd, bleek dat gefluit voor haar vreselijk te klinken. Dus stopte hij. Sinds zij een CI heeft, probeert hij het soms weer. Eerst even kijken hoe zij reageert. Soms kan het. Soms niet.
Het lijkt misschien iets kleins. Maar juist zulke kleine voorbeelden laten zien hoeveel er in een huishouden verandert als één van de twee minder gaat horen.
Opnieuw samen muziek maken
Frank en zijn vrouw leerden elkaar kennen in een band. Zij zong en hij speelde gitaar. Muziek hoorde bij hun relatie. Toen haar gehoor verslechterde, werd samen spelen steeds moeilijker. Zelfs met een koptelefoon kon zij haar eigen stem niet goed meer volgen. Na haar CI begonnen ze opnieuw. Met microfoons proberen ze de balans zo aan te passen dat samenspelen weer mogelijk wordt. Het kost haar veel energie en het gaat niet vanzelf, maar er is weer perspectief.
Dat vond ik misschien wel een van de mooiste dingen om tijdens de bijeenkomst te horen: niet terug naar hoe het vroeger was, maar samen zoeken naar hoe het nú kan.
Maar niet voor iedereen komt muziek terug
Dat is ook belangrijk om te vertellen.
Thea vertelde over haar man, voor wie muziek altijd een grote passie en uitlaatklep was. Met zijn CI blijft muziek voor hem vooral een bak herrie. Hij zegt dat het goed gaat, maar zij ziet hem soms afhaken. Thea hoopt dat training en opnieuw leren luisteren hem misschien weer iets dichter bij zijn oude passie kunnen brengen.
Ook die verhalen mogen er zijn. Een CI kan veel betekenen, maar het betekent niet automatisch dat muziek weer mooi klinkt.
Liefdevol aanpassen – soms té ver
Wat mij als Hoorcoach tijdens de bijeenkomst opviel, was hoeveel partners zich aanpassen.
Dat gebeurt vaak liefdevol en bijna ongemerkt. De radio gaat uit. Er wordt niet meer gefloten. Een instrument blijft staan. Een partner luistert naar muziek als de ander niet thuis is.
Maar misschien passen partners zich soms ook té ver aan. Want er zijn tegenwoordig mogelijkheden die lang niet iedereen kent. Een speciaal programma op een hoortoestel of CI, bluetooth-streaming, soloapparatuur, een microfoon of een muziektraining kan soms helpen. Niet alles werkt voor iedereen. En muziek met een CI of hoortoestel wordt misschien nooit meer zoals vroeger. Maar dat betekent niet dat je moet stoppen met zoeken.
Tijdens de bijeenkomst kwamen verschillende ideeën voorbij:
- Probeer samen opnieuw verschillende soorten muziek uit.
- Begin rustig en niet te hard.
- Kijk welke muziekstijlen prettig klinken.
- Experimenteer met muziekprogramma’s, streaming, soloapparatuur of microfoons.
- Let ook op de akoestiek in huis.
- Geef elkaar ruimte om te oefenen, te wennen én om te zeggen wanneer het even niet gaat.
En vooral: praat er samen over. Niet alleen over wat degene met gehoorverlies nodig heeft, maar óók over wat de partner mist.
Niet terug naar vroeger, maar samen verder
Toen ik na die middag naar huis ging, bleef die ene uitspraak bij me:
‘Het werd stil in huis. Niet alleen het geluid, ook het contact.’
Ik moest opnieuw aan Gust en zijn Van Morrison denken. Hoe vaak zal hij de muziek hebben uitgezet zonder dat ik erbij stilstond wat híj daarmee inleverde? Maar ik dacht ook aan onze playlist. Aan de houtkachel. Aan dat wijntje. Aan het samen kiezen welk nummer we zouden draaien. En natuurlijk aan Van Morrison in Carré.
Gehoorverlies heb je misschien in je eentje, maar de gevolgen ervan draag je vaak samen. Misschien is dat voor mij wel de belangrijkste les van deze middag. Liefde betekent soms dat je je aanpast. Maar liefde betekent óók dat je samen blijft zoeken naar manieren waarop er weer ruimte komt voor muziek, voor contact en voor elkaar. Muziek hoeft daarbij niet meer precies zo te klinken als vroeger.
Misschien begint opnieuw samen muziek beleven wel heel eenvoudig. Met één liedje. En de vraag: ‘Zullen we het samen nog eens proberen?’
Hartelijke groet,
Marja de Kinderen
Hoorcoach Slechthorend Amsterdam
Slechthorend Amsterdam
