Onderzoekers van de Universiteit Leiden en de Radboud Universiteit in Nijmegen hebben met behulp van stamcellen van een DFNA9-patiënt een laboratoriummodel ontwikkeld van binnenoor-organoiden. Hiermee kunnen toekomstige genetische behandelingen getest worden.
Een menselijk model om nieuwe therapieën te testen
Er wordt veel onderzoek gedaan naar behandelingen die de oorzaak van DFNA9 aanpakken. Een belangrijke stap daarbij is het kunnen testen van nieuwe medicijnen in menselijk binnenoorweefsel. Dat is moeilijk, omdat het binnenoor niet direct toegankelijk is voor onderzoek. Onderzoekers testten behandelingen tot nu toe op muizen.
In deze studie maakten onderzoekers gebruik van stamcellen van een DFNA9-patiënt. Deze werden in het laboratorium omgevormd tot kleine stukjes binnenoorweefsel, zogenaamde binnenoor-organoïden (“mini-binnenoren”). Hiermee konden zij een experimentele behandeling testen.
Welke behandeling werd getest?
De onderzoekers testten een antisense oligonucleotide (ASO): een klein stukje synthetisch erfelijk materiaal dat de productie van het schadelijke cochlin-eiwit moet verminderen.
Deze studie onderzocht vooral: Kan dit ASO de juiste cellen in menselijk binnenoorweefsel bereiken, en heeft het daadwerkelijk effect op het COCH-gen?
Wat hebben de onderzoekers ontdekt?
De resultaten zijn hoopgevend:
- Het ASO kon binnendringen in de juiste cellen in het menselijke binnenoor. Dit lukte zowel bij de organoïden afkomstig van DFNA9-patiënten, als bij echt volwassen menselijk evenwichtsweefsel, verkregen tijdens operaties. Dit is bemoedigend, omdat het afleveren van medicijnen in het binnenoor altijd een grote uitdaging is geweest.
- De hoeveelheid COCH-RNA verminderde aanzienlijk. Dat betekent dat het ASO daadwerkelijk zijn doelwit bereikte en biologisch actief was. Dit is een belangrijke bevestiging dat het middel werkzaam is in menselijk DFNA9-weefsel. Hierdoor lijken de organoïden een goed model om toekomstige behandelingen voor DFNA9 te ontwikkelen.
Tegelijkertijd zijn er ook belangrijke kanttekeningen:
- Het ASO remde niet alleen het gemuteerde COCH-gen, maar ook deels de gezonde versie.
- De organoïden bootsen vooral een jong, zich ontwikkelend binnenoor na en niet de ziekte die zich over tientallen jaren ontwikkelt.
- Er is nog niet aangetoond dat deze behandeling het gehoor of het evenwicht daadwerkelijk verbetert.
Wat kan dit uiteindelijk betekenen voor het dagelijks leven van iemand met DFNA9?
De therapie is veelbelovend, maar nog niet klaar voor toepassing bij patiënten. Deze studie leidt niet meteen tot een nieuwe behandeling. Er verandert op dit moment dus niets aan de zorg voor mensen met DFNA9.
Wel is dit een belangrijke stap vooruit. Onderzoekers beschikken nu over een menselijk modelsysteem waarmee nieuwe behandelingen sneller en betrouwbaarder kunnen worden ontwikkeld en verbeterd. Dat vergroot de kans dat er uiteindelijk behandelingen komen die het gehoor- en evenwichtsverlies bij DFNA9 kunnen vertragen of zelfs voorkomen.
Uitdagingen die nog moeten worden opgelost
Voordat patiënten hiervan kunnen profiteren, moeten onderzoekers nog antwoord vinden op belangrijke vragen:
- Hoe kan het ASO selectiever alleen het gemuteerde COCH-RNA uitschakelen?
- Hoe kan het middel veilig en effectief in het menselijke binnenoor worden toegediend?
- Wat is de optimale dosis en hoe vaak moet de behandeling worden herhaald?
- Leiden de moleculaire verbeteringen ook daadwerkelijk tot behoud van gehoor en evenwicht?
- En misschien wel de belangrijkste vraag: wanneer moet een behandeling beginnen? Nog vóór de eerste klachten, vlak na het ontstaan van de eerste symptomen, of pas later in het ziekteproces?
Conclusie.
Deze studie laat zien dat onderzoekers steeds beter begrijpen hoe toekomstige behandelingen voor DFNA9 kunnen worden ontwikkeld. Een geneesmiddel is er nog niet, maar het onderzoek brengt dat doel wel een stap dichterbij. Tot die tijd blijven goede begeleiding, passende hulpmiddelen en een actieve leefstijl de belangrijkste manieren om zo goed mogelijk met DFNA9 te leven.
door: Antoine van den Beemt
Gepubliceerd als preprint in bioRxiv, juli 2026
https://www.biorxiv.org/content/10.64898/2026.07.14.738390v1
