1,6 miljoen euro subsidie voor onderzoek naar genetische pleister voor DFNA9
DFNA9, een erfelijke vorm van gehoorverlies en evenwichtsproblemen, komt relatief vaak voor in Nederland en België (ongeveer 0,6 op de 10.000 mensen), maar is zeldzaam in de rest van Europa. DFNA9 erft dominant over: één foutje in één van de twee COCH‑genen is voldoende om gehoorverlies en aanvullende klachten te veroorzaken. De mutaties leiden tot de vorming van schadelijke eiwitten die het binnenoor aantasten. Het voorkomen van deze toxische eiwitten is daarom een veelbelovende behandelstrategie, vooral wanneer vroeg in het ziekteproces wordt ingegrepen.
Onderzoekers van het RadboudUMC werken al enkele jaren aan een zogenaamde genetische pleister die het gemuteerde DFNA9‑gen kan blokkeren. De technische benaming hiervoor is antisense‑oligonucleotide (AON of ASO). AON’s zijn korte stukjes DNA of RNA die het lichaam aanzetten om het gemuteerde COCH‑genproduct af te breken. In gekweekte cellen en binnenoor‑organoïden zijn al bemoedigende resultaten geboekt.
Met een subsidie van 1,6 miljoen euro, toegekend via de Europese Zeldzame Ziekten Alliantie (ERDERA) in samenwerking met nationale organisaties voor wetenschappelijk onderzoek, kan nu een volgende stap worden gezet. Het nieuwe onderzoeksproject richt zich op vijf cruciale vragen om AON‑therapie uiteindelijk bij patiënten te kunnen toepassen:
- Hoe lang blijven AON’s werkzaam in het binnenoor van diermodellen?
- Kan de beschikbaarheid van AON’s in het slakkenhuis worden verbeterd met speciale cochleaire implantaten?
- Zijn er stoffen in het bloed van mensen met DFNA9 die inzicht geven in de ernst van het gehoorverlies en het effect van een behandeling?
- Hoe vaak komt DFNA9 voor in Europa, buiten Nederland en België?
- Kunnen meer patiënten worden behandeld door AON’s te ontwikkelen voor andere COCH‑mutaties?
Het onderzoek wordt uitgevoerd door een breed, internationaal consortium met expertise in genetica, gehooronderzoek, klinische zorg en technologische innovatie. Daarnaast is ook Stichting De negende van… een officiële partner in het project. De stichting zal onder andere DFNA9‑patiënten in heel Europa met elkaar verbinden en adviseren over hoe het ideale eindproduct eruit zou moeten zien. Aan het einde van het project wordt een gecombineerde kennisdag en wetenschappelijk symposium georganiseerd over DFNA9 en erfelijk gehoorverlies.
Door hun krachten te bundelen willen deze partners een grote stap zetten richting een AON‑gebaseerde behandeling voor DFNA9. Daarnaast vormt dit project een belangrijke basis voor vergelijkbare therapieën voor andere zeldzame erfelijke gehoorverliesaandoeningen.
De partners zijn van het ERDERA DFNA9 onderzoek zijn:
- Erik de Vrieze – RadboudUMC Nijmegen (Nederland)
- Vincent van Rompaey – Universiteit Antwerpen (België)
- Eric Lehner – Universiteit van Halle (Duitsland)
- Raphaël Etournay – Institut Pasteur, Parijs (Frankrijk)
- Monika Oldak – Institute of Physiology and Pathology of Hearing, Warschau (Polen)
- Cochlear – internationale producent van cochleaire implantaten (Duitsland)
- Stichting De negende van…
