Blog 3 – Tips bij tuinieren met evenwichtverlies

Tuinieren is één van mijn favoriete manieren om mijn vrije tijd door te brengen. Door in de tuin te werken kom ik tot rust. Mijn hoofd wordt leeg. Dat is al zo sinds mijn jeugd: eerst hielp ik mijn vader, later tuinierde ik op mijn balkon en daarna in mijn eigen tuin.

Dat tuinieren nu niet meer vanzelf gaat, heeft alles te maken met mijn evenwicht. Beide evenwichtsorganen zijn bij mij uitgevallen. Dat heeft me uitgedaagd om steeds opnieuw te zoeken naar manieren om dagelijkse activiteiten, zoals tuinieren, toch te kunnen blijven doen.

Twee tuinen, twee keer wiebelen

Wij hebben twee tuinen: een stadstuin in Amsterdam en een bostuin bij ons vakantiehuisje op de Veluwe. In beide tuinen is de ondergrond verre van egaal.
De bostuin heeft veel boomwortels en oneffenheden. De stadstuin heeft een trapje en borderrollen. Het is in beide tuinen letterlijk wiebel-de-wiebel voor mij.

Ik moet regelmatig een stapje bij maken om niet te vallen — of beter gezegd: om het vallen nét te voorkomen. Tuinieren is voor mij één grote balansoefening.

Horen, evenwicht en vallen

Uit onderzoek blijkt dat slechter horen het risico op vallen vergroot. Elke 10 decibel gehoorverlies verhoogt de kans op een val met ongeveer 1,4 keer. Van de mensen van 65 jaar en ouder is naar schatting 25 tot 40 procent slechthorend.

Gehoor en evenwicht zijn twee verschillende zintuigen, maar ze zitten dicht bij elkaar in het oor en hebben invloed op elkaar. Als je hersenen minder prikkels krijgen over wat er om je heen gebeurt, kan dat onzekerheid geven bij het bewegen. Zeker op onbekende of ongelijke ondergrond — zoals in de tuin.

Hooroplossingen, zoals hoortoestellen, kunnen daarbij helpen. Ze verbeteren niet alleen het horen, maar ook het bewustzijn van de omgeving. Dat geeft meer houvast en kan het risico op vallen verkleinen.

Schakelmomenten vragen extra aandacht

Bij tuinieren zijn er veel schakelmomenten. Van zitten naar staan. Van border naar stoep. Van gereedschap neerleggen naar bukken. Ook het leegmaken van een kruiwagen of grasmaaier vraagt extra alertheid.

Dit zijn voor mij de momenten waarop ik mijn aandacht erbij moet houden. Doe ik dat niet, dan raak ik uit balans. Tuinieren vraagt dus niet alleen spierkracht, maar vooral concentratie.

Zo kan tuinieren wél

In de loop van de tijd heb ik manieren gevonden om het tuinieren mogelijk te houden. Niet perfect, wel passend.

Werken zittend op een opstapje
In de border werk ik meestal zittend op een opstapje. Dat geeft rust en stevigheid bij het wieden en planten.

Balans met een schop, hark of bezem
Een schop, hark of bezem geeft mij houvast. Al is het maar even contact met de grond, het helpt me om in balans te blijven. Harken lukt prima omdat ik steun heb aan de steel. Omspitten of kracht zetten met twee voeten op een schop lukt me niet meer, dat laat ik aan een ander over.

Bloembakken op stahoogte
In de stadstuin werk ik veel met bakken op stahoogte. Die zijn een uitkomst. Staand kan ik rustig bloemen verzorgen, water geven en verpotten.

Een kruiwagen met twee wielen
In de bostuin is veel snoeiwerk. Een gewone kruiwagen vond ik lastig, tot ik een kruiwagen met twee wielen ontdekte. Wat een verschil. Ik kan hem volledig volladen en er toch mee lopen. Bij het leegkiepen ben ik wel extra alert, omdat dan de steun even wegvalt.

Snoeien tot reikhoogte
Ik snoei alleen vanaf de grond en tot reikhoogte, met een uitschuifbare snoeischaar. Snoeien met een lange telescoopsteel brengt me te veel uit balans. Een opstapje gebruik ik alleen bij hoge uitzondering.

Grasmaaien en de hogedrukspuit
Grasmaaien en werken met de hogedrukspuit gaat goed. Ik loop erachter met twee handen vast, dat geeft stabiliteit.

Instapsteun met een vierpoot
In de stadstuin gebruik ik soms een vierpoot uit de revalidatie om in en uit de border te stappen. Of ik houd me vast aan de schutting.

Hout kloven kan ook zittend
In de bostuin kloof ik hout zittend, mits er iemand is die de houtblokken aangeeft. Ook dat is een manier om het veilig te houden.

In deze blog heb ik laten zien hoe ik, met aanpassingen, kan blijven tuinieren ondanks mijn evenwichtsverlies. Het is zoeken, proberen en soms accepteren wat niet meer lukt.

Ik ben heel benieuwd naar jullie ervaringen en tips. Ik blijf zoeken naar wat voor mij werkt, en hoop dat dit je herkenning geeft of op een idee brengt.

Hartelijke groet,
Marja de Kinderen
hoorcoach Slechthorend Amsterdam
marja@slechthorendamsterdam.nl
06 21 99 18 48

Schrijf je in voor de gratis Hoorkrant:
https://mailchi.mp/b5e141340c92/tops-en-tips-slechthorendamsterdam